Energiecorridor Zeebrugge-Brussel
Vandaag aardgas, morgen klaar voor waterstof
De route Zeebrugge–Brussel is een belangrijke energiecorridor voor België en Noordwest-Europa. Fluxys legt een nieuwe ondergrondse leiding aan om de vervoerscapaciteit voor aardgas vanuit Zeebrugge naar zowel de Belgische als de omliggende markten te versterken en zo de bevoorradingszekerheid in Noordwest‑Europa verder te ondersteunen.
Tegelijk wordt deze leiding gebouwd met het oog op de toekomst. Wanneer de vraag naar aardgas afneemt, kan een deel van de aangeboden capaciteit overbodig worden, en kan de infrastructuur worden herbestemd voor het vervoer van waterstof, in functie van de marktvraag en nadat overeenstemming is bereikt met alle bevoegde overheden. Herbestemming kost doorgaans slechts een fractie van de aanleg van nieuwe leidingen en vormt daarom een belangrijk onderdeel van een doeltreffende energietransitie.
Dit project toont hoe de energie-infrastructuur mee evolueert met de energietransitie. Aardgasvervoer blijft vandaag cruciaal om de bevoorradingszekerheid te ondersteunen, terwijl waterstof naar verwachting steeds belangrijker zal worden voor industrieën die koolstofarme molecules nodig hebben om hun uitstoot te verminderen.
Deze leiding leggen we in verschillende fases aan. De eerste leiding tussen Desteldonk (bij Gent) en Opwijk (bij Brussel) werd volledig in gebruik genomen begin 2024, een volgende fase tussen Knokke en Evergem is gestart in 2025 en de ingebruikname is gepland tegen eind 2026. Een laatste kort deel tussen Zeebrugge en Knokke volgt in synergie met andere projecten.
De leiding Zeebrugge-Brussel in cijfers
- 97 kilometer leiding
- Ondergronds
- Speciale technieken onder rivieren, natuurgebieden, autosnelwegen en spoorlijnen
- 5.500 buizen van 18 meter lang en een diameter van 1 meter
- Gewicht per buis: 9 tot 12 ton
- Capaciteit: 20 GWh/h, equivalent van 20 kernreactoren
- Investering: 300 miljoen euro
- Eerste fase in gebruik genomen in 2024, tweede fase gepland voor eind 2026
Wat?
Eén enkele leiding voor aardgas en waterstof
Fluxys bouwt een nieuwe ondergrondse leiding op de as Zeebrugge–Brussel. In het huidige energiesysteem zal de leiding aardgas vervoeren. Deze bijkomende capaciteit draagt ertoe bij dat het gas dat via Zeebrugge wordt aangevoerd, betrouwbaar bij de Belgische verbruikers en de omliggende markten kan blijven geraken, ook tijdens periodes van hoge vraag.
De leiding is bovendien ontworpen om toekomstbestendig te zijn. Dit betekent dat ze, wanneer ze niet langer nodig is voor het vervoer van aardgas, kan worden ingezet voor het transport van waterstof, nadat de bevoegde overheden zijn geraadpleegd en op voorwaarde dat de nodige marktvraag, systeemvoorwaarden en operationele vereisten aanwezig zijn.
Waarom?
Betrouwbare bevoorrading, ook op piekmomenten
Zeebrugge is een van de belangrijkste ingangspunten voor aardgas naar België en Noordwest-Europa. Het versterken van de route van Zeebrugge naar Brussel draagt bij tot een grotere flexibiliteit en robuustheid van het Belgische gasnet.
De extra leiding tussen Zeebrugge en Brussel verhoogt de afnamecapaciteit vanuit Zeebrugge met een hoeveelheid energie gelijk aan wat 20 kernreactoren opwekken (20 Gwh/h). De extra leidingcapaciteit ondersteunt een betrouwbare bevoorrading, ook op piekmomenten. Ze draagt tevens bij tot de ruimere rol van België als energieknooppunt, dat invoerinfrastructuur verbindt met Belgische eindgebruikers en de omliggende markten.
Door strategische energiecorridors in Noordwest-Europa te versterken, ondersteunt het project ook de bredere Europese doelstellingen om de energiezekerheid te versterken, de bevoorradingsroutes te diversifiëren en een veerkrachtiger en meer geïnterconnecteerd energiesysteem uit te bouwen, in lijn met initiatieven zoals REPowerEU en de Clean Industrial Deal.
Klaar voor een waterstoftoekomst
Waterstof blijft een belangrijke molecule voor de energietransitie, in het bijzonder voor industriële processen die moeilijk te elektrificeren zijn. De waterstofmarkt ontwikkelt zich echter geleidelijker dan aanvankelijk verwacht. De infrastructuur moet daarom op een realistische en gefaseerde manier worden uitgebouwd.
Daarom wordt deze leiding gebouwd voor de behoeften van vandaag, terwijl de opties van morgen worden opengehouden. Wanneer de methaanvolumes afnemen en de vraag naar waterstof toeneemt, kan de route de geleidelijke overgang naar waterstofvervoer ondersteunen.
Hoe?
Minimale impact op mens en natuur
We gebruiken speciale technieken om natuurgebieden, rivieren, autosnelwegen en spoorlijnen te kruisen.
Goede communicatie met grondeigenaars en exploitanten door middel van infosessies en een vast aanspreekpunt bij Fluxys, voor, tijdens en na de werken.
Landbouwers die tijdelijk hun land niet kunnen gebruiken, ontvangen een compensatie. Er zijn altijd doorgangen voor watertoevoer en vee.
Fluxys plaatst de nieuwe pijpleiding ondergronds parallel met de bestaande leiding.
De aanleg van de pijpleiding neemt het erfgoed mee in overweging.
Terreinen, bomen en vegetatie worden na de werken in ere hersteld. We planten samen met Natuurpunt op verschillende plaatsen in totaal 3,9 hectaren bos aan. Zo planten we drie keer meer bomen dan er weggenomen worden.
Alles samen beperken we de impact op mens en natuur. Dat bevestigt ook het project-milieueffectenrapport.
Samen
Shaping together a bright energy future is ons doel
Het energiesysteem hertekenen is een heuse uitdaging. We kunnen erin slagen als we allemaal samenwerken. De eerste fase van dit project realiseerden we samen met bouwbedrijf Denys, de tweede samen met Spiecapag, HAK en studiebureau Antea group, en, zoals steeds, in overleg met een uitgebreide groep stakeholders:
- Steden en gemeenten: Knokke-Heist, Brugge, Damme, Maldegem, Aalter, Lievegem, Evergem, Gent, Lochristi, Lokeren, Zele, Berlare, Dendermonde, Lebbeke, Aalst en Opwijk
- Landbouworganisaties: Boerenbond, Algemeen Boerensyndicaat en Vlaams Agrarisch Centrum
- Milieuorganisaties: Natuurpunt, Vlaamse Milieumaatschappij, Agentschap voor Natuur en Bos
- Weg- en spoorbeheerders: Agentschap Wegen en Verkeer, Infrabel